Bilinmesi Gerekenler:

• Zayıflama iğneleri olarak bilinen bu ilaçlar öncelikli olarak diyabet tedavisi için geliştirilmiş olup, sonrasında obezite tedavisinde endikasyon almıştır.
• Yan etkileri olan bu tedavilerin hekim kontrolünde kullanımı önerilmektedir.
• Yapılan çalışmalarda bu iğnelerin kalp fonksiyonu üzerinde olumsuz etkileri gözlenmemiş olup, olumlu etkiler raporlanmıştır.
• Kilo verici etki doza bağımlı olup, optimal doza çıkılamadığında kilo verdirici etki daha düşük olacaktır.
• Liraglutid her gün, Semaglutid ve Tirzepatide hafta bir kez cilt altına uygulanmaktadır.
• Önerilen tedavi süresi 12 aydır. Özellikle 6 aydan kısa süreli kullanımda tedavi bırakıldığında geri kilo alımı gözlenebilmektedir.
• 12 aylık optimal doz ile takip sonrası beklenen kilo kaybı ortalama olarak başlangıç kilosunun % 15’i civarındadır.
• Bu tedavilere diyet ve egzersiz programı eklenmediğinde görülen fayda daha az olmaktadır.
• Tedavi bırakıldıktan sonra sağlıklı yaşam tarzına uyulmadığı takdirde geri kilo alımı olabilmektedir.
• Tedavi sırasında tütün ve alkol alımı önerilmemektedir.
• Hızlı kilo veren kişilerde yan etkiler daha belirgin olabilir.
• Yan etkiler açısından düzenli takip faydalı olacaktır.

Kimler Kullanmalı:

• Vücut kitle indeksi 30 üzerinde olan; diyet ve egzersiz ile kilo veremeyen kişilerde kullanım düşünülebilir.
• Vücut kitle indeksi 27 üzerinde olup, diyabet hastalığı olan kişilerde kan şekeri regülasyonu için kullanım düşünülebilir.

Kimler Kullanmamalı:

• Tiroid kanserinde, ailesel tiroid ve endokrin kanser hikayesi olanlarda önerilmez.
• 75 yaş üzerinde önerilmez.
• 12 yaş altı çocuklarda önerilmez.
• Gebelik ve emzirme döneminde önerilmez.
• Ciddi böbrek ve karaciğer hastalıklarında önerilmez.
• Ciddi kalp yetersizliği olanlarda önerilmez.
• Bölgesel zayıflama için önerilmez.
• Kısa süreli kullanım için önerilmez.
• Düzenli kullanım yapamayacak kişilerde önerilmez.
• Etken maddelere alerjik reaksiyonu olanlarda önerilmez.

Başlıca Yan Etkiler:

• En sık mide ve bağırsak kökenli şikayetler izlenir. Mide ve karın ağrısı, şişkinlik hissi, kabızlık, bulantı ve kusma izlenebilir.
• Alerjik yapılı kişilerde iğne sonrası alerjik reaksiyonlar izlenebilir.
• Safra taşı oluşumu ve pankreas iltihabı riski mevcuttur.
• Nadiren göz problemleri izlenebilir.
• Kalp çarpıntısı yapabilir.
• Şeker düşüklüğü yapabilir. Şeker ilacı kullanan kişilerde doz ayarı gerekebilir.
• Uykusuzluk, mutsuzluk hali ve depresyon belirtileri izlenebilir.
• Enjeksiyon yerinde morarma ve döküntü izlenebilir.

“Zayıflama iğnesi , doğru kişide kullanıldığında iyi sonuçlar alınır”

“Zayıflama iğneleri, sadece 1-2 kilo vermeye çalışan, bölgesel incelmeye çalışan kişilerin kısa süreli kullanımına uygun değildir”

Obezite yani şişmanlık bütün dünyada yeni bir pandemi oluşturmuş durumda. Dünya üzerinde 650 milyon kişi şişmanlıktan muzdarip. Bir o kadar kişi fazla kilolar ile mücadele ediyor. Yani dünya üzerinde 1 milyarın üzerinde kilo sorunu yaşayan kişi var. Fazla kilolar ile mücadelede temel yaklaşım sağlıklı yaşam tarzı. Ancak kısa yoldan kilo vermek isteyenler yönünü zayıflama iğneleri ve mide ameliyatlarına çevirmiş durumda. Bu yazıda zayıflama iğneleri ile ilgili kısa bir özet yapacağız.

Zayıflama iğneleri ne zamandır kullanılıyor?

İlaç ile zayıflamanın tarihi eskilere dayanıyor. Bir dönem ağızdan alınan sibutramin (Reductil) ve orlistat (Xenical) ilaçları yoğun bir talep görmüştü. Ancak sibutraminin kalp sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olduğu anlaşılınca ilaç üretimden kaldırılmış, orlistat ise unutulur hale gelmiştir.

Şu anda zayıflama iğnesi olarak kullanılan incretin denilen GLP-1 (Glukagon benzeri peptid) analogları asıl olarak şeker hastalığı tedavisi için geliştirilmiştir. 2005 yılında exnatid (Byetta) şeker tedavisi için kullanıma sunulmuş, grubun yeni üyesi olan liraglutid (Saxenda) ise 2014 yılında erişkinlerde obezite tedavisi için FDA onayı almıştır. Aynı ilaç 2020 yılında 12 yaş üzeri gençler için de aynı endikasyonu almıştır.

Novo Nordiskin yeni ilacı semaglutid (Ozempic) ise 2017 de şeker hastalığı için endikasyon almış, 2021 de erişkinler için ve 2022 de 12 yaş üzeri gençler için obezite tedavisinde FDA onayı almıştır. Aynı grubun diğer üyesi dulaglutid (Trulicity) ise 2014 den beri şeker hastalığı için kullanılmakta olup, obezite için endikasyon almamıştır. Lily tarafından geliştirilen yeni ilaç tirzepatide (Mounjaro) GLP-1 etkisi yanında GIP (gastrik inhibitör peptid) etkisine sahip olup 2022 de diyabet için endikasyon almıştır.

Yakın zamanda açıklanan obezite çalışması sonrası kilo vermek için de Zepbound ticari ismiyle FDA onayı almıştır.

Zayıflama iğneleri nasıl etki gösterir?

Zayıflama iğneleri tokluk merkezini uyarır ve mide hareketlerini yavaşlatır. Yemek sonrası insülin salınımını arttırır. Daha uzun süreli tokluk hissi verir. İnsülin direncini azaltır, kolesterol dengesini düzeltir.

Zayıflama iğneleri kalbi nasıl etkiler?

Eski ilaçların aksine zayıflama iğneleri kalp sağlığını olumlu etkiler. Azalan kilolar, düzelen insülin direnci ve kolesterol dengesi, hizaya gelen kan basıncı ile damar hastalıkları riskinde azalma izlenir.

Zayıflama iğneleri tehlikeli mi?

Zayıflama iğneleri masum ilaçlar değildir. Ancak doğru şekilde kullanıldığında güvenli ilaçlardır. En sık yan etki mide yanması, bulantı, kusma ve kabızlık olup, bu durum diyete uymayanlarda daha belirgindir.

Egzersiz yapmayanlarda kas yorgunluğu ve halsizlik sık izlenir. Alerjik reaksiyonlar nadiren izlenebilir. Tiroid kanseri olanlar, ve ailesel tiroid kanseri hikayesi olanlar iğneyi kullanmamalıdır. Takipte görme bozuklukları ve safra taşı gelişimi izlenebilir. Şiddetli karın ağrıları pankreas iltihabını düşündürmelidir. Hamile ve emziren kadınlar iğneyi kullanmamalıdır. Şeker ilacı ve insülin kullanan kişilerde ani şeker düşme riski mevcuttur ve iğne öncesi doz ayarlaması yapılmalıdır.

Böbrek yetersizliği olan kişiler iğne tedavisi ile birlikte iyi sıvı tüketmelidir. Yan etkileri takip açısından düzenli kontrol faydalı olacaktır.

Zayıflama iğneleri kimler kullanmalı?

Vücut kitle indeksi (kilo/boy2) 30 un üzerinde olanlarda kesin endikasyon vardır. Ben sıklıkla bu grupta tedaviye başlıyorum. Endikasyon olarak VKI>27 olan ve kiloya bağlı şeker, tansiyon gibi rahatsızlıkları olan kişilerde de tedavi düşünülebilir.

Zayıflama iğnesi nasıl kullanılır?

Zayıflama iğneleri mutlaka diyet ve egzersiz programı ile birlikte kullanılmalıdır. Doktor kontrolünde tedaviye başlanmalıdır. İğneler en düşük dozda başlanır ve aralıklı olarak doz artımı yapılarak tolere edilen en yüksek doza çıkılır. Liraglutid (Saxenda) günde 1 kez karın bölgesine aç yada tok yapılabilir. Semaglutid (Ozempic) ve Tirzepatid (Mounjaro) ise hafta 1 kez yapılır.

İğne tedavisi ne kadar sürdürülmeli?

Yapılan çalışmalar ortalama 52-72 hafta aralığında olup, tedavi en az 1 sene sürdürülmelidir. Tedavi azaltılarak kesilebilir. Şeker hastalığı olanlarda ise tedaviye aralıksız devam edilebilir.

İğneyi kesince kilo alır mıyım?

Tedavi erken kesilirse tekrar kilo alımı sıklıkla izlenir. 1 yılın üzerindeki tedavide iğne bırakıldığında tekrar kilo alma oranı % 10-30 aralığında olup, sağlıksız yaşam tarzına dönüş yapanlarda bu oran daha yüksektir.

Zayıflama iğneleri ile ne kadar kilo veririm?

Zayıflama iğneleri ile 1 yılda yaklaşık %10-15 kilo verilmiştir. Buda aylık ortalama 1-2 kg düşüşe denk gelir. Diyet ve egzersiz ile bu oran daha da artabilir. İğne tedavisine başlarken mucizevi ayda 5-10 kg düşüşler beklememek gerekir.

Hangi iğneyi kullanayım?

Bu soruya net cevabı takip eden hekim vermelidir. Liraglutid (Saxenda) ile kullanım tecrübesi daha fazladır. Hergün kullanımı ise dezavantajlı yanıdır. Haftada 1 kullanılan Semaglutid (Ozempic) Liraglutide oranla % 10 daha fazla kilo düşüsü sağlar. Semaglutid kullanan kişilerde kas güçsüzlüğünü önlemek için egzersiz ve diyete dikkat edilmelidir. Birebir karşılaştırma olmasa bile Tirzepatid etkisinin Semaglutid ile benzer olduğu söylenebilir.

İğne dışında alternatif yok mu?

Ozempic iğnesinin ağızdan alınan tablet formu (Rybelsus) şeker hastalıklarında kullanılmaktadır. Hergün kullanılması gereken oral formun obezite için FDA onayı yoktur.

Sağlıkla ilgili diğer yazılarıma gözatın

Kalp Sağlığı ilgili videolarıma youtube kanalımdan ulaşabilirsiniz.

• Kalp büyür ve beraberinde kapak yetersizliği hastalıkları ortaya çıkar.
• Kalp daha geniş vücut alanına kan pompalamaya çalıştığından istirahat kalp hızında artış olur. Ritim bozuklukları daha kolay ortaya çıkar.
• Kan basıncında artma olur ve hipertansiyon hastalığı erken yaşlarda ortaya çıkar.
• Kalp büyümesi ve kalp ritmindeki artışa birde hipertansiyon eşlik ettiğinde diyatolik kalp yetersizliği ortaya çıkar ve kişilerde çabuk nefes darlığı oluşumu izlenir.
• Kan akışkanlığında koyulaşma ve pıhtılaşmaya meyil izlenir.
• Yüksek tansiyonun ortaya çıkması ve kan akışkanlığındaki değişim ile birlikte felç riskinde artış olur.
• Obezite insülin direncini arttırarak kan şekerinde artışa yol açar ve diyabet gelişimini hızlandırır.
• Obezite ile kan yağ ve kolesterol düzeylerinde artış olur.
• Yukarıda saydığımız bütün değişimler sonucunda kalp krizi gelişme riskinde belirgin artış ortaya çıkar.

Kimler risk altında?

Vücut kitle indeksi (cm olarak boyun kilonun karesine bölünmesinden hesaplanır) ve bel çevresi ölçümü ile obezite net olarak ortaya konulabilir. Vücut kitle indeksi 25-30 arasında olanlar fazla kilolu olarak tanımlanırken, 30 üzerindeki değerler obezite olarak tanımlanır ve bu gruptaki kişilere tıbbi yardımda bulunulmalıdır. Erkeklerde 94 cm ve kadınlarda 80 cm üzerindeki bel çevresi abdominal (santral yada karın) obezite olarak tanımlanırken; erkeklerde 102 cm ve kadınlarda 88 cm üzerinde bel çevresine sahip olanlarda tıbbi yardım planlanmalıdır.