”Göğüs ağrısı her zaman kalp hastalığını göstermez! Bu yazıda göğüs ağrısı ile kalp ağrısı arasındaki farkları anlatıyoruz”

Kalp ağrısı yaşıyor musunuz? Bu soruya cevabınız evet diyenlerin şaşıracağı bir bilgi verelim. Aslına bakarsanız göğüs kafesimizin içerisinde yer alan kalbimiz ağrımaz. Kalp ile ilgili sıkıntılar kendisini başka yerlere yansıyan ağrı olarak gösterir. Bu ağrı göğüs duvarına, sırtta, çene ve kollara vurabilir. Bu nedenle kalp ağrısına tıp dilinde özel bir isim verilmiştir: Angina pektoris. Göğüs ağrısı denildiğinde ağrının sebebi kalp de olabilir, farklı sebeplerde olabilir! Bu yazıda göğüs ağrısı ile kalp ağrısı arasındaki farklardan bahsedeceğiz.

Göğsümüz neden ağrır?

Göğüs ağrısı hemen herkesin belirli bir zamanda yaşadığı bir ağrı şeklidir. Baş ağrısı kadar yaygın görülen bir ağrıdır. Ancak baş ağrısından daha çok kaygı veren ve korkutan bir ağrı şeklidir. Çünkü göğüs ağrısı kalp krizinin en sık görülen belirtisidir. Göğüs ağrısı yaşayan çoğu kişi acaba kalbim mi ağrıyor diye hastaneye koşar. Aslında göğüs ağrısın en sık sebebi kalp krizi değildir. Yorgunluk ve stres bağımlı kulunç ağrıları, boyun fıtıkları, soğuk algınlıkları, mide sıkıntıları, mide reflüsü, ağır spor yapmak göğüs ağrılarına sebep olabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta göğüs ağrısının kalp ağrısı olup olmadığının net olarak anlaşılmasıdır. Şayet göğüs ağrısı kalp krizi başlangıcını gösteriyorsa erken tedavi hayat kurtarıcı olacaktır.

Göğüs ağrısı ne zaman korkutmalı?

• Daha önceden yaşanmayan ve bunaltıcı göğüs ağrıları korkutmalıdır.
• 20 dakikadan uzun süren, baş dönmesi, terleme ve kolda uyuşmanın eşlik ettiği göğüs ağrısı korkutmalıdır.
• Efor yada stres sonrası oluşan, yeri tam belli olmaksızın göğüste baskı şeklinde hissedilen göğüs ağrıları korkutmalıdır.
• Sanki birisi göğsüme oturdu, sanki ayva yedim de boğazıma takılıp kaldı diyorsanız korkmalısınız.
• Tansiyon düşüklüğü ya da tansiyon yüksekliğinin eşlik ettiği göğüs ağrıları korkutmalıdır.
• Daha önce kalp krizi geçiren hastalar, eski ağrılarına benzeyen göğüs ağrısı yaşıyorlarsa korkmalıdır.
• Karında gaz sıkıntısı, bulantı ve terlemenin eşlik ettiği göğüs ağrıları

Tarif ettiğimiz korkutucu göğüs ağrılarını yaşayan kişiler hastaneye başvurup muayene olmalıdır.

Kimler göğüs ağrısını daha çok dikkate almalı?

Göğüs ağrısının kalp kaynaklı olma ihtimali bazı kişilerde daha fazladır. Aşağıdaki risklere sahip kişilerin göğüs ağrısını önemseyip muayene olmasında fayda vardır.

• Ailesinde 50 yaş altı kalp krizi geçiren kişilerin olması
• Uzun süreli sigara tiryakileri
• Kontrolsüz şekeri olanlar
• Kolesterol değerleri sürekli yüksek olanlar
• Böbrek yetersizliği olanlar
• Daha önce kalp krizi ya da felç geçirenler
• Tansiyonu sürekli yüksek olanlar
• Göbekli ve şişman olanlar
• Hareketsiz ve sağlıksız bir yaşam sürenler
• Uyku apne hastalığı yada vücutta iltihabi romatizmal hastalığı olanlar
• Yakın zamanda covid 19 enfeksiyonu geçirenler
• Yoğun stres, kaygı ve depresyon yaşayan kişiler

Bu tipteki göğüs ağrılarının kalp ağrısı olma ihtimali düşüktür!

• Saniyelik gelip geçici göğüs ağrıları
• Gezici tarzdaki göğüs ağrıları
• Noktasal ve bastırmakla artan göğüs ağrıları
• Nefes almakla şiddeti değişen göğüs ağrıları
• Yemek sonrası yatmakla artan göğüs ağrıları
• Göğüste kas seyirmesi ile seyreden göğüs ağrıları
• Bıçak saplanır tarzda olan geçici ağrılar

Bu tip ağrılar kalp ağrısını çok göstermese de, riski yüksek kişilerin kontrolden geçmesi yararlı olacaktır.

Göğüs ağrısı yaşayan ne yapmalı?

İlk adım sakin olmaktır. Kalbim ağrıyor demeye başladığınız an vücutta adrenalin tavan yapar. Panik ile birlikte kan basıncı yükselir ve çarpıntı oluşur. Bu durum göğüs ağrısının artmasına neden olur.

Öncelikle ağrının şekli sorgulanmalıdır. Gelip geçici, göğüs ve sırtta gezinen, noktasal ve bıçak saplanır tarzda ağrılar; hareket, derin nefes almak ve öksürmekle artan ağrılar sıklıkla kalp krizini göstermez. Göğüste hissedilen, yeri net belli olmayan, geniş alana yayılan ve sıklıkla kesintisiz uzun süren ağrılar kalp krizinin en sık belirtisidir. Nefes darlığı, baş dönmesi, soğuk terleme, bulantı ve kusmanın göğüs ağrısına eşlik etmesi öncelikle kalp ağrısını ve kalp krizini düşündürür. Ağrının şekli nasıl olursa olsun, kişi kalp krizi geçirdiğini düşünüyorsa bir sağlık kuruluşuna başvurması faydalı olacaktır.

Göğüs ağrısı şikayeti kalp krizini düşündürüyorsa, temel hedef en yakın sağlık kuruluşuna başvurmaktır. Ancak başvurulan merkezde kalp krizine etkili müdahalenin yapılıyor olması şarttır. Yakın çevresinde kardiyoloji merkezi olan kişiler, yakınları ile birlikte ambulans beklemeden hastaneye başvurmalı. Ancak hastane uzak mesafede ise ambulans çağırmak gerekir. Ambulans gelinceye kadar imkan varsa tansiyon ölçümü ve dakikalık nabız sayısı bakılmalıdır. Yarım tablet aspirin çiğnenmelidir. Eski kalp hastaları yanlarındaki dilaltını tansiyon değerleri normalse alabilir. Nabız düşüklüğü ve tansiyon düşüklüğü olan hastalar ambulans gelinceye kadar ayakları yüksekte olacak şekilde sırtüstü yatırılmalı ve aralıklı olarak kuvvetlice öksürmelidir. Paniklemek şikayetlerin belirginleşmesine sebep olacağından, özellikle hastanın yanında bulunan kişilerin soğukkanlı davranması şarttır.

Pandemi süreci kalp ağrılarını arttırdı!

Koronavirüs pandemisinde hepimiz virüs ile yatıp kalkar duruma eldik. Ancak kalp hastalıklarının hız kesmediği, kalp ağrısının daha da sıklaştığını gözden kaçırmamak gerekiyor. Pandemi kalbimizi neden kötü etkiledi diye soruyorsanız hemen cevaplayalım:

• Pandemi korkusu ile kalp ağrısı yaşayan kişiler hastanelere gitmedi. Kalp hastaları düzenli kontolleri ihmal etti.
• Pandeminin getirdiği kaygı, stres ve panik kalp damarlarını olumsuz etkiledi.
• Pandemi ile birlikte alınan kilolar ve hareketsiz yaşam tarzı kalp damarlarını olumsuz etkiledi.
• Pandemin tetiklediği tansiyon atakları ve kolesterol yüksekliği kalp damarlarını olumsuz etkiledi.
• Covid 19 kalp ve damarlara yerleşim gösterebilen bir virüstür. Covid 19 virüsüne yakalanan kişilerin vücudunda damar içi pıhtı oluşumu artar. Bu risk durumu özellikle enfeksiyondan sonraki 3 aya kadar devam edebilir. Vücutta kalp krizi ve felç riskinde artış olur. Bu riskli sürede gelişen göğüs ağrılarının kalp kaynaklı olma ihtimali daha yüksektir.

Sağlıkla ilgili diğer yazılarıma gözatın

Kalp Sağlığı ilgili videolarıma youtube kanalımdan ulaşabilirsiniz.

‘’Göğüs ağrısı ile uykuya dalmayın’’

Kalp krizi tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de en önde gelen ölüm sebebidir. Kalp krizi sıklığını azaltmak için gösterilen onca gayrete karşın her sene kalp krizi geçiren kişi sayısında artış önlenememiştir. Kalp krizi gelişiminin temel sebepleri genetik yatkınlık, kronik hastalıklar ve sağlıksız yaşam şekli olarak özetlenebilir. Uyku ile kalp krizi arasında net bir ilişki vardır. Uyku düzensizliği olan, uykusuzluk çekenlerde kalp krizi oranı daha yüksektir. Kalp krizi sıklığı genelde sabahın erken saatlerinde ve gündüz saatlerinde daha fazla olmasına karşın uykuda kalp krizi geçirenler de az değildir. Kalp krizlerinin yaklaşık beşte biri uyku sırasında gelişmektedir. Oysa ki uykuyla vücutta oluşan sakinlik hali, metabolizma yavaşlaması, nabız ve tansiyon düşmesi kalp krizi riskini azaltması beklenmektedir. Peki bir kişi uykuda neden kalp krizi geçirir?, kimler risk altında? Hiç uyumayalım mı? Önlem için neler yapmak gerekir? Gibi soruların yanıtlarını bu yazıda bulacaksınız.

Uykuda kalp krizi geçirilir mi?

Kaliteli uyku kalbin dostu olsa da, kalp krizi uykuda da gelişebilir. Öyle ki ciddi kalp krizleri uykudan uyanmaya fırsat tanımadan ölüm ile sonuçlanabilir. Bu durum bazı kişilerde panik atak oluşumuna yol açarak kişinin uykuya dalmasını zorlaştırabilir. Hatta yalnız yaşayan insanlar bu korku ile çoğu zaman uyumak dahi istemez.  Bu korku genelde yersiz olup, sağlıklı yaşam şeklinin sürdürülmesi ve uyku kalitesinin arttırılması uykuda gelişebilecek kalp krizi riskini en az seviyeye indirecektir.

Kimler risk altında?

Uykuda kalp krizi en sık yaşlılarda, düşkünlerde görülmekle birlikte, aşağıda belirtilen durumlarda risk artar.

-Uyku apnesi: Bu hastalığa sahip olanlarda uykuda kalp krizi geçirme riski daha fazladır. Özellikle nefesin durduğu zamanlarda kalp üzerindeki yük artar. Nabız ve tansiyon değerlerinde ani değişimler izlenir. Bu durum kalp krizini tetikleyebilir. Uyku apnesi hastalığı olanların gece cihazla uyuması kalp krizi riskini azaltacaktır.

-Şeker hastalığı: Özellikle kontrolsüz şeker hastalığına sahip kişilerde uyku sırasında kalp krizi geçirme riski daha fazladır. Uyku zamanında oluşacak kandaki yüksek şeker damar içerisinde pıhtı oluşumunu tetikleyebilir. Şeker hastalarında göğüs ağrısı daha az gözlendiği için uyku öncesi gelişen gizli kalp krizleri uyku sırasında daha aşikar bulgulara sebep olabilir. Şeker tedavisinin aksatılmadan uygulanması ve gece saatlerinde atıştırmalıklardan uzak kalınması uykuda kalp krizi riskini azaltacaktır.

-Yüksek tansiyon: Kontrolsüz hipertansiyon hastalarında uykuda kalp krizi geçirme riski daha fazladır. Normalde kan basıncında uyku dönemi ile birlikte % 10-30 arasında düşme izlenir. Tedavisini aksatan hipertansiyon hastalarında bu düşme olmayacak ve uyku sırasında da kalp üzerindeki yükü arttıracaktır. Tansiyon ilaçlarının aksatılmaması, tansiyon ölçümü ile kontrol yapılması uykuda kalp krizi riskini azaltacaktır.

-Uyku bozukluğu: Uykusu düzensiz olanlarda, sık uyananlarda, sık kabus görenlerde uykuda kalp krizi riski fazladır. Uykunun düzensiz olması, uykunun kalitesini azaltarak nabız ve kan basıncında ani değişimlere yol açar. Bu durum uykuda kalp krizine yakalanma riskini arttırabilir. Uyku bozukluğu yaşayanlar bu konuda profesyonel yardım ve gerekirse geçici ilaç desteği ile uykuyu düzene sokmalıdır.

-Panik ve kaygı bozuklukları: Kaygı bozukluğu yaşayan kişilerde uyku düzensizlikleri sık izlenir. Çoğunlukla uykuya dalış zor ve geç saatte olur. Kaygının verdiği vücuttaki stres yükü tetikleyici hormon salınımını arttırır, kan basıncı ve nabızda değişimler yapar. Bu durum uykuda kalp krizi geçirme riskinin arttırabilir. Bu durum özellikle yalnız yaşayanlarda daha belirgindir. Kaygı ve panikle etkin mücadele, yalnız yaşayan kişilerin belirli bir dönem aile ve arkadaşlarından destek alması uykuda gelişecek kalp krizi riskini azaltacaktır.

Uykuda kalp krizi nasıl bulgu verir?

En sık izlenen bulgu göğüste sıkıntı hissi ve çarpıntı ile uyanmaktır. Bu duruma genelde soğuk terleme eşlik eder. Bunun yanında boyun bölgesine yayılan göğüs ağrısı, güçsüzlük hissi, baş dönmesi ek olarak izlenebilir. Bu şikayetlerle uyanan kişilerin özellikle tuvalete giderken dikkatli olmaları önerilir. Zira, tuvalet sırasında baş dönmesi ve baygınlık gelişebilir. Şiddetli kalp krizlerinde ölümcül ritim bozuklukları tetiklenebilir. Belirtilen şikayetlerle uyanan ve şikayetlerinin şiddeti artarak devam eden kişilerin ambulans çağırması yada en yakın sağlık kuruluşuna başvurmaları önerilir.

Uykuda kalp krizi riskini azaltmak için!

-Göğüs ağrısı ile yatağa girmeyin: Kalp krizleri çoğunlukla önceden bulgu verir. Göğüste sıkıntı hissi, göğüs ağrısı kalp krizinin en sık gözlenen bulgusudur. Bu şikayetleri belirgin olan kişilerin bu halde yatağa gitmemesi ve muayene olması önerilir. Hafif başlayan bulgular uyku sırasında belirginleşebilir.

-Akşam 9 dan sonra yemek yemeyin: Geç saatte yenilen yemekler, özellikle hamurlu tatlılar kan şekerini ve kandaki stres hormonlarını arttırır. Özellikle kontrolsüz şeker hastalarında risk belirgin olarak artış gösterir. Geç saatte acıkan kişiler kase yoğurt, yada ceviz yer fıstığı gibi bitkisel omega3 içeren besleyici atıştırmalıklar yiyebilir.

-Sigara içip yatağa girmeyin: Sigara kalp krizi riskini arttıran temel etkenlerden biridir. Sigara tiryakileri uyku öncesi genelde sigara takviyesi yapar. Bu durum kan akışkanlığı ve damar yapısında olumsuz etkilere yol açar. Özellikle geç saatte yenilen ağır bir akşam yemeğine sigara yada nargile türü tütün ürünleri eklenerek yatağa girmek uykuda oluşacak kalp krizine davetiye olacaktır.

-Uyku saatini kaçırmayın: Kaliteli uyku kalbin dostu olup, derin ve deliksiz uyku uyuyanlarda kalp krizi riski azalır. Bunun için özellikle gece 23-01 arasında uyumak çok önemlidir. Bu dönemde melatonin salınımı en üst düzeyde olup, kişinin daha kaliteli uyku geçirmesini sağlayacaktır.

-Tansiyonunuzu ölçün: Gece düşmeyen tansiyon uyku sırasında kalbe ek yük bindirir. Özellikle tansiyon değerleri dengesiz olan kişilerin yatmadan önce kan basınçlarını kontrol etmesi önem arz eder.

-Uyku ortamınıza düzen verin: Kaliteli bir uyku için yatılan yatağın kalitesi, ortamın nemi, toz oranı önemlidir. Uyku ortamının havalandırılması, tozdan arındırılması, ısıtma sistemi ve nemin düzenlenmesi ve kişinin rahat edeceği ortopedik ve hijyenik bir yatak tercih etmesi uykunun kalitesinin arttıracaktır.

– Ateşle yatağa girmeyin: Ateşli hastalıklar kalbin üzerindeki yükü arttırır. Sıklıkla gece saatlerinde artan ateşe çoğu zaman uyku ve ter atma ile çözüm aranır. Özellikle kalp damar hastalığı için riski olanlar, yaşlılar ve kalp yetersizliği hastalarında ateşli hastalıklar uykuda kalp krizi riskini arttırır.

-Hastalıkları önemseyin: Özellikle uyku apnesi, depresyon, kaygı bozukları gibi rahatsızlıklar çoğu zaman dikkate alınmaz ve tedaviden kaçınılır. Uyku düzenini bozan, uykuda kalp krizi riskini arttıran bu durumlar için mutlaka sosyal ve profesyonel destek alınmalıdır. Yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kolesterol yüksekliği gibi hastalıkların tedavileri aksatılmamalı ve düzenli kontroller yapılmalıdır.

Uykusuzluğa karşı reçete yazdığımız programı youtube kanalımızdan izleyebilirsiniz.